5 เรื่องเข้าใจผิด HRV ใน Smartwatch: สูงไม่ได้แปลว่าดีเสมอไป?

 

5 เรื่องเข้าใจผิดเกี่ยวกับ HRV ใน Smart Watch

ที่นักกีฬาและคนไข้มักถามหมอบ่อยที่สุด

1) HRV ยิ่งสูง = สุขภาพยิ่งดี (จริงหรือ?)

คนส่วนใหญ่คิดว่ายิ่งสูงยิ่งดี แต่ความจริงคือ “ความเสถียร” สำคัญกว่า

HRV ที่ดี: คือค่าที่เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพร่างกายในขณะนั้น

HRV ที่พุ่งสูงผิดปกติ: อาจไม่ใช่เรื่องดีเสมอไป แต่อาจหมายถึง:

ระบบประสาทอัตโนมัติเริ่มรวน

ร่างกายเกิดภาวะอักเสบ หรืออยู่ในช่วงแรกของการเจ็บป่วย

การปรับตัว (Compensate) หลังเจอกับ Stress อย่างหนัก

Check: ค่าที่ “นิ่งและเสถียร” สะท้อนสุขภาพที่ดีกว่าค่าที่สูงแต่แกว่งไปมาครับ

2) HRV คือตัววัดความแข็งแรงของหัวใจ

ต้องทำความเข้าใจใหม่ว่า HRV “ไม่ใช่” ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อหัวใจโดยตรง

HRV สะท้อนถึง: การทำงานของ ระบบประสาทอัตโนมัติ (ANS) ที่ทำหน้าที่ควบคุมหัวใจ

มันคือดัชนีวัดว่าร่างกายเราจัดการกับความเครียดและการพักผ่อนได้สมดุลแค่ไหน

สรุปง่ายๆ คือ เป็นเรื่องของ “ระบบประสาทคุมหัวใจ” ไม่ใช่แค่เรื่องหัวใจอย่างเดียว

3) HRV ใช้เทียบกับคนอื่นได้

HRV เป็นค่าเฉพาะบุคคล (Individual Baseline) ไม่มีค่ามาตรฐานโลก

HRV 40 ของนาย A อาจจะฟิตกว่า HRV 80 ของนาย B ก็ได้

สิ่งที่ควรดู: คือ Baseline ของตัวเอง และดูแนวโน้ม (Trend) ย้อนหลัง 7–14 วัน

เปรียบเทียบกับ Resting HR และความรู้สึกสดชื่นของร่างกายในแต่ละวัน

จำไว้ว่า: HRV เป็น “ค่าส่วนตัว” ไม่ใช่คะแนนสะสมเอาไว้ขิงเพื่อนครับ

4) HRV ต่ำ = ต้องหยุดออกกำลังกายทันที

ตัวเลขที่ต่ำลงไม่ได้เป็น “สัญญาณไฟแดง” ที่สั่งให้หยุดเสมอไป แต่เป็น “เครื่องนำทาง”

ควรพักเมื่อ: HRV ต่ำ + Resting HR สูงขึ้น + รู้สึกล้าสะสม

ซ้อมต่อเบาๆ ได้เมื่อ: HRV ต่ำลงเล็กน้อย แต่ร่างกายยังรู้สึกปกติ และ Trend ภาพรวมยังดีอยู่

ระวัง Noise: การนอนตื่นกลางดึก หรือความเครียดชั่วคราวอาจทำให้ค่าดิ่งลงวันเดียว อย่าเพิ่งตกใจจนกลัวการฝึกเกินเหตุครับ

5) HRV วัดครั้งเดียวก็รู้เรื่อง

HRV คือ Dynamic Biomarker ที่เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลาตามปัจจัยรอบตัว:

การนอน / อาหาร / คาเฟอีน

ความเครียดสะสม / สุขภาพจิต

ความหนักของการซ้อม

หัวใจสำคัญ: คือการวัดในสภาพแวดล้อมเดิมอย่างสม่ำเสมอ เพื่อดู “รูปแบบของชีวิต” (Lifestyle Pattern) ในระยะยาว ไม่ใช่การตัดสินจากผลการวัดเพียงวันเดียว

สรุป

การปรับไลฟ์สไตล์ ทั้งการออกกำลังกายที่เหมาะสมและการนอนหลับที่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่อง จะค่อยๆ ทำให้ Trend ของ HRV สูงขึ้นและเสถียรขึ้นในระยะยาวครับ

ค่า HRV ของแต่ละคนในช่วงนี้เป็นยังไงกันบ้างครับ? แวะมาคอมเมนต์แชร์กันได้เลย!

 

หมอแอร์

หมอหัวใจและการกีฬา